Trendyol'da satış yapan birçok işletme, hesabına yatan hakediş tutarını sipariş toplamıyla karşılaştırdığında bir fark görür. Bu fark çoğu zaman hata değil, ekstrede ayrı ayrı görünen kalemlerin toplamıdır: satışlar, iadeler, indirim ve kupon karşılamaları, düzeltmeler, Trendyol'un kestiği faturalar ve e-ticaret stopajı. Bu yazıda ekstrenin nasıl okunacağını, yalnızca Trendyol'un ve resmî kurumların herkese açık kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz.
Bilgi notu: Oran, süre ve hesap yöntemi gibi Trendyol'a özgü kurallar zaman zaman değişir. Bu yazıda Trendyol'un yalnızca açıkça doğrulayabildiğimiz geliştirici dokümanındaki kalem adlarını aktardık. Komisyon oranları, kargo kesintileri, ödeme günleri ve vade kuralları için satıcı panelinizdeki açıklamalara bakın.
Cari ekstrede neler görünür?
Cari hesap ekstresi, hesabınızdaki hareketlerin dökümüdür: hangi sipariş hangi tutarla satıldı, hangisi iade edildi, hangi düzeltme yapıldı, hangi ödeme emri oluştu. Trendyol'un geliştirici dokümanı, ödeme emri (PaymentOrder) kalemini "vadesi gelen işlemlerden hesaplanarak tedarikçiye yapılan hakediş ödemesi" olarak tanımlar. Ödenen tutarı tek başına görmek yerine ekstrenin satırlarını okumak, farkın nereden geldiğini anlamanızı sağlar.
Ekstrede hangi kalem türleri bulunur?
Trendyol, cari hesap ekstresinin entegrasyon yoluyla alınabilen kalem türlerini geliştirici dokümanında listeler. Dokümana göre üç servis kullanılır: settlements, otherfinancials ve payment-order; bu servisler birbirinden ayrı işlem kayıtlarını verir. Settlements servisi satış, iade, indirim, kupon ve provizyon işlemlerini; otherfinancials servisi ödemeler, faturalar, virman, gelen havale ve komisyon mutabakat faturası gibi diğer finansal işlemleri; payment-order servisi ise satıcının ödenmiş (PAID) ödeme emirlerini listeler. Aşağıda bu kalemleri sade Türkçeyle özetliyoruz; ad ve kısa açıklamalar Trendyol dokümanından alınmıştır.
Satış ve iade tarafı
- Satış (Sale): Dokümana göre siparişlere ait satış kayıtlarını verir.
- İade (Return): Dokümana göre siparişlere ait iade kayıtlarını verir.
- Kısmi iade (ManualRefund) ve iptali: Siparişin yalnızca bir kısmı iade edildiğinde görünür.
- İndirim ve kupon (Discount, Coupon) ile iptalleri: Dokümanda "tedarikçi karşılamalı" indirim ve kupon olarak tanımlanır; yani indirimi satıcı karşılıyorsa ekstrede ayrı satır olur. Ürün iptal veya iade olduğunda dokümana göre iptal kaydı (DiscountCancel, CouponCancel) atılır.
- Trendyol indirimi ve kuponu (TyDiscount, TyCoupon): Dokümana göre kurumsal faturalı siparişlerde Trendyol'un karşıladığı indirim ve kuponu gösterir.
- Teslimat ücreti (DeliveryFee) ve iptali: Teslimat ücretine ilişkin satırlardır.
- Provizyon kalemleri (ProvisionPositive, ProvisionNegative): Dokümanda gramaj farkından doğan kayıtlar olarak tanımlanır.
Düzeltme kalemleri
- Hakediş düzeltmeleri (SellerRevenuePositive, SellerRevenueNegative): Hakediş tutarına yapılan artı ve eksi düzeltmeler.
- Komisyon düzeltmeleri (CommissionPositive, CommissionNegative): Komisyon tutarına yapılan artı ve eksi düzeltmeler.
- Bu düzeltmelerin iptalleri de ayrı satır olarak listelenir.
Diğer finansal kalemler
- Ödeme emri (PaymentOrder): Vadesi gelen işlemlerden satıcıya yapılan hakediş ödemesi.
- Kesilen faturalar (DeductionInvoices): Trendyol hizmetleri için satıcıya kesilen faturalar. Dokümana göre platform hizmet bedeli bu grupta ayrıca filtrelenebilir.
- İade faturaları (ReturnInvoice): Dokümana göre tedarikçiden (satıcıdan) Trendyol'a kesilen iade faturalarıdır; bakiyeyi artırıcı (+) yönde etkiler.
- Komisyon mutabakat faturası (CommissionAgreementInvoice): Dokümanda, satıcının mahsuplaşma yapılacak alacağı olmadığı durumda, iade gelen ürünler için satıcıdan alınan komisyon mutabakat faturası olarak tanımlanır.
- Erken ödeme (CashAdvance), virman (WireTransfer), gelen transfer (IncomingTransfer): Vadesi gelmemiş hakediş için alınan erken ödeme, Trendyol ile satıcı arasındaki virman ve borçlu satıcının Trendyol'a yaptığı ödemeler.
- Trendyol düzeltme kayıtları (FinancialItem): Trendyol'un yaptığı düzeltmeler.
- E-ticaret stopajı (Stoppage): Belirtilen tarih aralığındaki e-ticaret stopajı ve stopaj iptali kalemleri.
Panelinizde bu kalemlerin Türkçe adları ve gruplaması farklı görünebilir. Kargo kesintisi, komisyonun ekstrede hangi satırla yansıdığı ve ödeme günleri gibi konularda satıcı panelinizdeki açıklamalara bakın; bu yazıda bunlar için kural yazmıyoruz.
E-ticaret stopajı nedir?
E-ticaret stopajı, pazaryeri gibi elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların satıcıya yaptığı ödemeler üzerinden kestiği gelir vergisi tevkifatıdır. Dayanağı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin 19. bendi ve bu bendi uygulayan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330)'dur. Tebliğ ve Cumhurbaşkanı Kararı'na göre:
- Oran, 21/12/2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yüzde 1 olarak belirlenmiştir.
- Uygulama 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Matrah KDV hariç tutardır; KDV ve konaklama vergisi matrahın dışında tutulur. Komisyon, kargo gibi bedeller hizmet sağlayıcıya yansıtılsa bile matrahı etkilemez.
- Tevkifatı, aracı hizmet sağlayıcılar ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar yapar; aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ekinde beyan edilir.
- Tebliğ, bazı durumları tevkifat dışında tutar. Bu istisnaların ayrıntısı için tebliğin 6. maddesine bakın.
Kaynak: Resmî Gazete, 30.12.2024, Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330). Stopajın sizin vergi hesabınızda nasıl değerlendirileceği mükellefiyet türünüze göre değişir; bu konuda mali müşavirinize danışın.
Varsayımsal örnek (yalnızca mantığı göstermek için): KDV dahil 120 TL'lik bir satışta KDV oranı yüzde 20 ise KDV hariç tutar 100 TL'dir. Tebliğdeki matrah kuralına göre yüzde 1 oran 1 TL'lik bir stopaj anlamına gelir. Gerçek ekstredeki tutar; kupon, indirim ve satırın Trendyol tarafından nasıl hesaplandığına göre değişebilir. Bu yüzden her satırı panelinizdeki açıklamayla doğrulayın.
Ekstreyi kontrol etmenin pratik yolu
Aşağıdaki adımlar pratik öneridir, yasal bir yükümlülük değildir:
- Dönemi belirleyin ve o döneme ait ödeme emrini bulun.
- Ödeme emrine bağlı satış ve iade satırlarını toplayın; kendi sipariş kayıtlarınızla karşılaştırın.
- İndirim, kupon ve düzeltme satırlarını ayrı ayrı inceleyin; beklemediğiniz bir satır varsa Trendyol'un açıklamasını okuyun.
- Kesilen faturaları (hizmet bedeli gibi) fatura kayıtlarınızla eşleştirin.
- Stopaj satırlarını ayrı bir tabloya alın; mali müşavirinize dönem sonunda toplam olarak iletin.
- Açıklayamadığınız farkı satıcı destek kanalından sorun.
Komisyon payını önceden hesaplayın
Ekstreyi okumak olan biteni anlamanızı sağlar; satış öncesinde ise ürün başına kâr hesabı yapmak gerekir. Komisyon, kargo ve KDV'yi birlikte hesaba katmak için sitemizdeki pazaryeri komisyon hesaplama aracını deneyebilirsiniz. Aracı kullanırken komisyon oranını Trendyol'un satıcı panelinden almanız gerekir. Kâr hesabının mantığını pazaryerinde gerçek kâr yazımızda örnekle anlattık.
AkmazX bunu nasıl çözüyor?
AkmazX'te Trendyol siparişleriniz tek operasyon listesinde toplanır; siparişleri tek tek ya da toplu faturalayabilir, kestiğiniz faturayı cariye işleyebilir ve ön muhasebe raporlarında izleyebilirsiniz. Böylece ekstredeki satış ve iade satırlarını karşılaştırabileceğiniz düzenli bir sipariş ve fatura kaydınız olur. Hakediş ekstresinin panelde ne ölçüde işlendiği gibi kanal ayrıntılarını demo görüşmesinde netleştirebilirsiniz. Ürün için pazaryeri entegrasyonu sayfamıza bakın.



