2025'in başından beri pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin hesabına geçen ödemelerden %1 oranında gelir vergisi kesintisi yapılıyor. Bu kesintiye "e-ticaret stopajı" deniyor. Satıcı bu kesintiyi kendisi hesaplamaz; ancak ne olduğunu, kimin yaptığını ve vergi hesabında nasıl yer aldığını bilmek, ödeme dökümündeki satırları ve nakit akışını doğru okumak için gerekir. Bu yazıda konuyu yalnızca resmî kaynaklara dayanarak, sade biçimde anlatıyoruz.
Bu yazıdaki oran, matrah ve yükümlülük bilgileri, ilgili cümlenin yanında bağlantısı verilen resmî metinlerden alınmıştır. Örnek tutarlar varsayımsaldır. Vergi durumunuza özel sonuçlar için mali müşavirinize danışın.
E-ticaret stopajı nedir?
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin 19. bendi, 6563 sayılı Kanun hükümlerine göre aracı hizmet sağlayıcıların ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcılara aracılık yaptıkları ödemelerden yapacağı kesintiyi düzenler. Oran %1'dir; 21/12/2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiş ve 1/1/2025'ten itibaren uygulanmaktadır. Kaynak: GİB, Gelir Vergisi Kanununun 94. Maddesinde Yer Alan Kesinti Oranları tablosu (GVK 94/19).
Uygulamanın usulü ve esasları 30 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330) ile açıklanmıştır. Tebliğin 5. maddesinin altıncı fıkrası oranı %1 olarak yazar; 8. maddesine göre tebliğ 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kim keser?
Seri 330'un 4. maddesinin beşinci fıkrasına göre aracı hizmet sağlayıcılar ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sağlayıcılara yaptıkları ödemelerde sorumlu sıfatıyla tevkifat (kesinti) yapar. Tebliğin 3. maddesi bu kavramları tanımlar: aracı hizmet sağlayıcı, başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek veya tüzel kişidir; elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ise pazar yerinde mal veya hizmet temini için sözleşme veya sipariş imkânı sağlayan aracıdır (Seri No: 330, md. 3 ve 4).
Kısacası kesintiyi yapan taraf, satışa aracılık eden pazaryeri veya platformdur. Satıcı kesinti yapan değil, ödemesinden kesinti yapılan taraftır. Tebliğin 4. maddesinin ikinci fıkrasına göre tevkifat nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır.
Matrah neye göre hesaplanır?
Tebliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasına göre tevkifat brüt tutar üzerinden yapılır; katma değer vergisi ve konaklama vergisi matraha dahil edilmez. Komisyon gibi kesintilerin bedelden düşülmesi de matrahı değiştirmez. Yani %1, KDV hariç satış bedeli üzerinden hesaplanır (Seri No: 330, md. 5).
Tebliğdeki örnekte bir şirket, bir aracı hizmet sağlayıcı üzerinden KDV dahil 440.000 TL tutarında satış yapıyor. KDV hariç tutar 400.000 TL olduğu için tevkifat matrahı 400.000 TL, kesinti 4.000 TL olur ve aracı bunu muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip öder.
Aşağıdaki tablo aynı mantığı küçük ve tamamen varsayımsal bir tutarla gösterir. Örnekte KDV oranı %20 alınmıştır (genel oran: 7 Temmuz 2023 tarihli ve 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı); ürününüzün KDV oranı farklıysa o oranı kullanın.
| Adım | Hesap (örnek) | Tutar |
|---|---|---|
| KDV dahil satış bedeli | Müşterinin ödediği tutar | 1.200,00 TL |
| KDV hariç tutar (matrah) | 1.200 / 1,20 | 1.000,00 TL |
| E-ticaret stopajı | 1.000 x %1 | 10,00 TL |
| Komisyon varsa | Matrahı değiştirmez | Matrah yine 1.000,00 TL |
Beyan ve ödeme kimin işi?
Kesilen vergiyi satıcı değil, kesintiyi yapan aracı beyan eder ve öder. Tebliğin 4. maddesinin dördüncü fıkrası, vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların bir ay içinde yaptıkları ödemeleri ve bunlardan tevkif ettikleri vergileri vergi dairesine bildirmeye ve yatırmaya mecbur olduğunu söyler. 5. maddenin dördüncü fıkrası aracıların tevkifat yapıp beyan etmek ve ödemekle yükümlü olduğunu belirtir; beşinci fıkrası ise bir ayda yapılan ödemelerin ve tevkifat tutarlarının muhtasar ve prim hizmet beyannamesi eki bildirim tablosuyla, tevkifat yapılan her bir mükellefe ilişkin bilgilerin de BTRANS üzerinden bildirilmesini düzenler (Seri No: 330, md. 4 ve 5). Satıcı olarak bu beyanı sizin vermeniz gerekmez.
Satıcı açısından ne anlama gelir?
Kesilen tutar, vergi hesabınızda mahsup konusu olabilir. Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasına göre tevkif edilen vergiler, geçici vergi ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsup edilebilir; mahsup edilemeyen tutarlar 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında iadeye konu olabilir. İkinci fıkra, kazancın dahil edildiği dönemle tevkifatın yapıldığı dönem farklıysa mahsubun kazancın dahil edildiği beyannamelerde yapılacağını söyler. Beşinci maddenin üçüncü fıkrasına göre tevkif edilen vergi beyan edildikten sonra ürün ve bedeli iade edilirse aracının kayıtlarında ve muhtasar beyannamesinde düzeltme yapılmaz; bu durumda tevkif edilen vergi, satıcının yıllık gelir/kurumlar vergisi ya da geçici vergi beyannameleri üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir (Seri No: 330, md. 5 ve 7).
Bu hükümler mahsup ve iade imkânının bulunduğunu gösterir. Mahsubun hangi beyannamede, hangi dönemde ve hangi tutarla yapılacağı vergi türünüze ve defter yapınıza göre değişir. Bu bölümü kendi başınıza yorumlamayın; kesinti tutarlarınızı mali müşavirinize iletin.
Pratikte yapabileceğiniz iki şey var. Birincisi, ödeme dökümlerinizdeki kesinti satırlarını dönem dönem saklamak. İkincisi, komisyon, kargo ve diğer kesintilerle e-ticaret stopajını karıştırmamak; bunlar ayrı kalemlerdir. Kâr hesabında nakit akışı olarak düşünmek isterseniz pazaryerinde gerçek kâr nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
Kesinti yapılmayan haller
Tebliğin 6. maddesi bazı durumlarda kesinti yapılmayacağını düzenler. Birinci fıkra; vergi mükellefiyeti bulunmayanlar, vergiden muaf esnaf, basit usulde vergilendirilenler ve 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamındakiler için kesinti yapılmayacağını söyler. Üçüncü fıkraya göre ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle mükellefiyeti bulunanların bu faaliyetleriyle ilgili olmayan zati giyim ve ev eşyası gibi satışlarına ilişkin ödemelerden de tevkifat yapılmaz. Dördüncü fıkraya göre mükellefiyet durumu kesin tespit edilemezse kesinti yapılır ve ilgili kişi sonradan dilekçeyle iade talep edebilir. Altıncı fıkraya göre sipariş aracı üzerinden verilse bile ödeme satıcının POS cihazıyla ya da kapıda nakit yapılıyorsa aracı tevkifat yapmaz; yine de satış bilgileri bildirilir (Seri No: 330, md. 6).
Bu maddelerin sizin işletmeniz için geçerli olup olmadığı mükellefiyet türünüze bağlıdır. Kapsamı kendiniz yorumlamak yerine maddenin metnine bakın ve mali müşavirinizle teyit edin.
Tutarı hızlıca hesaplamak için
KDV dahil bir tutardan matrahı bulmak ve %1 kesintiyi görmek için ücretsiz stopaj hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Araçta e-ticaret seçeneğini işaretleyip tutarı KDV hariç ya da KDV dahil girebilirsiniz; oranların kaynakları sayfada bağlantılıdır.
AkmazX bu işte nasıl yardımcı olur?
AkmazX'te Trendyol, Hepsiburada ve n11 siparişleriniz tek listede toplanır; sipariş detayında kalem, tutar, müşteri ve kargo bilgisini görürsünüz. Siparişleri tek tek ya da toplu faturalayabilir, kestiğiniz faturaları cariye işleyebilir, gelir-gider ve KDV raporlarını aynı panelden izleyebilirsiniz. Stopajın beyanı ve mahsubu mali müşavirinizin işidir; AkmazX bir ön muhasebe programıdır, resmî defter ve beyannamenizin yerini tutmaz. Mali müşavirinize panelde kendi kullanıcısını açabilir, cari ekstrelerinizi PDF olarak paylaşabilirsiniz. Pazaryeri tarafını pazaryeri entegrasyonu sayfamızda inceleyebilirsiniz.



